Rejestracja jachtu w Polsce – checklista, od której warto zacząć

Jesteś świeżo upieczonym właścicielem jachtu i zastanawiasz się, która bandera będzie dla ciebie najlepsza? Zapewne przeszukałeś większość Internetu w celu uzyskania odpowiedzi. A w większości przypadków jest ona prosta: najlepsza będzie polska bandera. Dlaczego? Obecnie łatwa i szybka procedura rejestracji, niskie koszty i brak dodatkowych wymagań, takich jak na przykład przegląd techniczny. 

Jak zatem wygląda procedura rejestracji jachtu w Polsce? 

Polski rejestr jachtów i innych jednostek pływających o długości do 24 metrów prowadzony jest w systemie REJA24. Wniosek można złożyć do wybranego organu rejestrującego. Nie ma obowiązku kierowania go do urzędu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania właściciela. Jest to o tyle korzystne, że urzędy w północnych rejonach kraju mają większe doświadczenie w rejestracji jednostek, niż na przykład urzędy z południowo-wschodniej części Polski. Wniosek o rejestrację można złożyć zarówno w formie papierowej, jak i elektronicznej.  

Jakich dokumentów potrzebujesz do rejestracji jachtu w Polsce 

Przed rozpoczęciem procedury poprosimy Cię o przekazanie nam: 

  1. deklaracji zgodności CE jachtu – dołącza się ją do wniosku, o ile była wydana. Dotyczy to jednostek wybudowanych po czerwcu 1998 r. Jeżeli od wydania deklaracji CE upłynęło więcej niż 10 lat lub zgubiłeś ją i nie możesz uzyskać duplikatu, potrzebne będzie oświadczenie właściciela. Brak deklaracji ma jednak swoje konsekwencje: przede wszystkim nie będzie można na jej podstawie potwierdzić kategorii projektowej jednostki, maksymalnej liczby osób na pokładzie czy dopuszczalnej siły wiatru. 

  2. czytelnego zdjęcia tabliczki znamionowej (CE) – tylko jeśli jednostka posiada deklarację zgodności CE. Tabliczka nie jest formalnie wymagana, ale czasami potwierdza, na przykład, dopuszczalną liczbę osób na pokładzie. Taka sytuacja ma miejsce w momencie, w którym deklaracja CE o tym nie wspomina, co zdarza się dosyć często. 

  3. zdjęcia numeru HIN, CIN albo WIN – numer identyfikacyjny musi być zgodny z normą ISO i odpowiadać numerowi, który jest w dokumentacji. Jeżeli jacht nie ma numeru identyfikacyjnego albo oznaczenie jest niezgodne z normą ISO, organ rejestrujący nada polski indywidualny numer identyfikacyjny (INI). Numer INI jest przypisany do jednostki przez cały okres jej istnienia.  

  4. dokumentu potwierdzającego moc silnika – może to być w szczególności instrukcja obsługi, karta gwarancyjna, specyfikacja lub broszura producenta. Najważniejsze, żeby z dokumentu wynikała moc silnika w kW lub w HP i producent silnika. 

  5. zdjęcia numeru seryjnego silnika z informacją, czy jest to silnik stacjonarny czy zaburtowy, benzynowy czy diesel. Podanie numeru silnika w większości nie jest obowiązkowe, ale w praktyce armatorzy decydują się, żeby go ujawnić. Zdjęcie tabliczki może pomóc w odszyfrowaniu numeru silnika, który np. na starych dokumentach bywa nieczytelny. 

  6. dokumentu potwierdzającego własność jachtu – najczęściej będzie to umowa sprzedaży. W przypadku nowej jednostki może być faktura VAT. Polskie przepisy dopuszczają też inne dowody własności, na przykład umowę darowizny, zamiany czy akt poświadczenia dziedziczenia. W przypadku jednostek wybudowanych systemem gospodarczym wymagane jest odpowiednie oświadczenie budowniczego. 

  7. potwierdzenia wykreślenia z poprzedniego rejestru, jeżeli jacht był wcześniej zarejestrowany za granicą. Dokument powinien potwierdzać datę zakończenia rejestracji i sam fakt jej zakończenia. 

  8. dokumentu tożsamości każdego właściciela, tj. dowodu osobistego lub paszportu. 

  9. dokumentu dotyczącego armatora – jeżeli jacht ma dwóch lub więcej właścicieli, muszą spośród siebie wybrać armatora. Może nim też być osoba trzecia, która nie jest właścicielem jachtu. W takiej sytuacji przygotujemy dla Ciebie oświadczenie, które będzie musiał podpisać każdy z właścicieli. Będzie ono wskazywało osobę czy podmiot będący armatorem. 

  10. pełnomocnictwa upoważniającego nas do działania w Twoim imieniu. Dokument przygotowujemy każdorazowo, Twoim zadaniem będzie tylko podpisanie się. 

Jakich informacji potrzebujemy przed złożeniem wniosku 

Poza samymi dokumentami musimy wspólnie z Tobą ustalić kilka podstawowych kwestii, dotyczących sposobu wykorzystania jednostki. 

Przede wszystkim potrzebna jest nazwa jachtu, która nie może naruszać dobrych obyczajów ani być myląco podobna do oznaczeń służb ratowniczych. Co istotne – nazwa może się powtarzać; w wielu rejestrach zagranicznych czy też w polskim rejestrze okrętowym stałym, nie jest to możliwe. 

W przypadku jachtu morskiego należy podać morski port macierzysty w Polsce. Zagraniczni właściciele najczęściej wybierają Gdańsk, Gdynię i Sopot, czyli aglomerację trójmiejską.  

Konieczne jest również określenie, czy jacht będzie wykorzystywany rekreacyjnie czy komercyjnie. To istotna decyzja. Eksploatacja komercyjna wiąże się z dodatkowymi wymaganiami dotyczącymi m.in. bezpieczeństwa i dokumentacji jednostki. Zagadnienie rejestracji i eksploatacji jachtów komercyjnych wymaga osobnego omówienia, dlatego poświęcimy mu kolejne publikacje. 

Ostatnią podstawową informacją jest obszar eksploatacji. Musimy wskazać, czy jednostka będzie użytkowana na wodach morskich, śródlądowych, czy tu i tu. Nawet jeśli wybierzesz podwójny obszar eksploatacji, na dokumencie rejestracyjnym widnieć będzie takie samo oznaczenie, jak przy wyborze obszaru morskiego, czyli: ,,M”. 

Czy trzeba tłumaczyć dokumenty zagraniczne 

Bardzo duża część prowadzonych przez nas rejestracji dotyczy jachtów zakupionych za granicą. Wiąże się to z tym, że większość dokumentów jest w języku obcym. Powoduje to obowiązek dołączenia do wniosku tłumaczeń przysięgłych. Najczęściej tłumaczenia wymagają: umowa sprzedaży, dokument silnika i zaświadczenie o wykreśleniu z poprzedniego rejestru. Istotnym ułatwieniem jest to, że często organy rejestracyjne nie wymagają tłumaczenia całości dokumentu, a tylko fragmentów, z których wynika kto jest kupującym, sprzedającym, jakie są dane jednostki i czy dokument jest podpisany. 

Jak wygląda rejestracja jachtu 

Na pewno, w pierwszej kolejności musimy zweryfikować Twoje dokumenty. Sprawdzimy przede wszystkim poprawność danych jachtu, numeru HIN/CIN/WIN czy zgodność numeru z deklaracją CE. 

Potem przygotujemy pełnomocnictwo i ewentualne oświadczenia, które będą potrzebne do rejestracji Twojej jednostki lub ją przyspieszą. 

Następnie wyślemy wniosek do organu rejestrującego, który sprawdzi kompletność i poprawność dokumentów, po czym wyda zaświadczenie o rejestracji jachtu. W praktyce przy dobrze przygotowanej sprawie uzyskanie takiego zaświadczenia to kwestia 3-7dni roboczych. 

Właściciel może posługiwać się zaświadczeniem do czasu wydania właściwego dokumentu rejestracyjnego. Jednak z ostrożności zawsze zalecamy, aby na pokładzie oprócz zaświadczenia mieć też umowę sprzedaży lub fakturę VAT. To ważne, bo w zaświadczeniu są tylko dane jachtu – nie ma w nim imienia i nazwiska czy nazwy właściciela jednostki.  

Uzyskanie fizycznego dokumentu rejestracyjnego zajmuje zazwyczaj dwa tygodnie.  

Ile kosztuje rejestracja jachtu w Polsce 

Opłata administracyjna za rozpatrzenie wniosku o rejestrację wynosi 80 złotych. Do kosztów urzędowych mogą dojść koszty tłumaczeń przysięgłych oraz wynagrodzenie pełnomocnika za przeprowadzenie postępowania z opłatą administracyjną od pełnomocnictwa. 

Czy i kiedy zmiany w rejestracjach 

Trwają właśnie prace nad nowelizacją ustawy, która ma zwiększyć kontrolę nad jednostkami rejestrowanymi pod polską banderą, wprowadzić okresowe potwierdzanie ważności dokumentów i podwyższyć opłaty, szczególnie dla właścicieli zagranicznych. Na razie są to jednak wyłącznie propozycje, dyskutowane w komisji sejmowej. Wiele zależy od tego, czy ustawa znajdzie ostateczne poparcie Sejmu i Senatu i ostatecznie czy podpisze ją Prezydent.  

Planowane zmiany i ich znaczenie dla zagranicznych właścicieli jachtów zarejestrowanych w Polsce opiszemy już wkrótce. 

A na koniec chcielibyśmy zaprosić Cię do zapoznania się z naszym darmowym e-bookiem Bezpieczne Nabycie Jachtu 3.0. Znajdziesz tam wiele cennych informacji i wskazówek, które mogą Ci się przydać zarówno przy zakupie, jak i sprzedaży jachtu.