W tym miesiącu na Bałtyku stanęła ostatnia, 76. turbina farmy wiatrowej Baltic Power – pierwszej morskiej farmy wiatrowej w wyłącznej strefie ekonomicznej Polski. Pierwsza energia wyprodukowana na farmie popłynęła już w lipcu do stacji elektroenergetycznej w Choczewie. Czy to znaczy, że inwestycja jest zakończona, a w naszych domach zagości niebieska energia?
Gdzie jesteśmy dziś
Baltic Power to wspólny projekt ORLEN i Northland Power, położony w wyłącznej strefie ekonomicznej Polski na wysokości Łeby. Farma opiera się na turbinach Vestas i ma osiągnąć do 1,2 GW mocy łącznej. Po pełnym uruchomieniu ma wytwarzać do 4 TWh energii rocznie.
Te liczby opisują jednak przyszłość. Dziś farma jest w fazie rozruchu – turbiny stoją, są po kolei uruchamiane i testowane, a część z nich już produkuje energię, trafiającą do polskiego miksu energetycznego.
Montaż to nie koniec, aczkolwiek już nie początek
Każda turbina przechodzi serię próbnych uruchomień. Najważniejszą próbą jest test niezawodności trwający 240 godzin nieprzerwanej pracy. Potem taka turbina może trafić pod opiekę zespołu eksploatacyjnego, który będzie sprawował pieczę nad bezpieczną produkcją prądu.
Wytwarzanie energii na taką skalę wymaga koncesji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki. Od tegorocznej nowelizacji ustawy Prawo energetyczne, możliwe jest jednak produkowanie i sprzedaż prądu jeszcze przed jej uzyskaniem (tzw. działalność przedkoncesyjna).
Ma ona jednak swoje ograniczenia. Producent musi np. poinformować URE o dacie pierwszego wprowadzenia energii do sieci, może sprzedawać prąd tylko firmom energetycznym (a nie odbiorcom końcowym!) i płaci specjalną opłatę przedkoncesyjną. Taki okres trwa 12 miesięcy albo krócej, jeśli koncesja zostanie wydana wcześniej.
Sam fakt, że farma produkuje prąd, nie oznacza więc, że ma już koncesję, a prąd trafi do naszych domów.
Dwa różne pozwolenia na użytkowanie
Przy uruchamianiu farmy łatwo pomylić dwa, identycznie brzmiące, „pozwolenia na użytkowanie”. Pierwsze ma źródło w Prawie budowlanym i dotyczy umożliwia użytkowanie obiektu. Drugie zaś wydaje operator sieci (Operator Systemu Dystrybucyjnego), który sprawdza, czy nowa elektrownia może bezpiecznie współpracować z krajowym miksem energetycznym.
W związku z produkcją prądu na morzu, do niezbędnej dokumentacji dochodzą certyfikaty wymagane przez ustawę o bezpieczeństwie morskim. Wydają je wyspecjalizowane organizacje, takie jak PRS, czy Dyrektorzy Urzędów Morskich (w zakresie swoich kompetencji). Inwestor musi więc zebrać spójny zestaw dokumentów technicznych i prawnych dla każdej uruchamianej części farmy.
Etapy
Przy tak dużym przedsięwzięciu, turbiny nie przechodzą testów jednocześnie. Przepisy pozwalają (a normy techniczne sugerują) oddawać farmę do użytku etapami. O tym, co konkretnie jest „etapem” w sensie prawnym, decydują dokumenty i spełnione wymagania, a nie liczba pracujących turbin lub etap z perspektywy budowlanej. Etapowanie wpływa też na rozliczenia w systemie wsparcia, więc harmonogram trzeba zgrywać z koncesją i sposobem pomiaru energii, spełniając wytyczne URE.
Dla dostawców i podwykonawców
Weźmy dla przykładu firmę, której urządzenie – stanowiące jeden z elementów turbiny – zostało zamontowane, przeszło testy i pracuje, ale inne części farmy wciąż są uruchamiane lub czekają na swoją kolej. Czy może już wystawić fakturę? Czy zaczęła biec gwarancja? Odpowiedź zawsze zależy od umowy.
Kontrakt może i przeważnie przewiduje kamienie milowe dla poszczególnych etapów prac – dostawy, montażu, przejęcia frontu robót przez inne podmioty. Liczy się to, czy odbiór dotyczy pojedynczego urządzenia, większego pakietu czy całego zamówienia. Dla mniejszych firm szczególnie ważne jest, czy zapłata nie została uzależniona od okoliczności, na które nie mają wpływu, na przykład od zakończenia prac przez wykonawcę w łańcuchu nad nimi. Warto też przyjrzeć się, od kiedy umowa liczy bieg gwarancji i jak reguluje usuwanie usterek.
Uruchomienie farmy otwiera też drogę do nowych zleceń. Według oficjalnych komunikatów ORLEN około 21% wydatków w całym cyklu O&M Baltic Power ma trafić do polskich firm. Baza serwisowa w Łebie przewiduje około 100 stałych miejsc pracy, a przez niemal 30 lat działania farmy stale potrzebne będą usługi serwisowe, transportowe i logistyczne. To realna szansa dla lokalnych firm
Co z rachunkami za prąd
Dla gospodarstw domowych Baltic Power nie oznacza żadnych formalności. Farma dostarcza energię do wspólnej, krajowej sieci – krajowego miksu energetycznego, więc dla odbiorcy końcowego w zasadzie nie ma różnicy.
Więcej energii z wiatru może ograniczać potrzebę korzystania z droższych, „brudnych” źródeł, ale nie gwarantuje niestety niższych rachunków. Ceny będą zależeć od sytuacji na całym rynku, a rachunek obejmuje też opłaty za dystrybucję i inne składniki, które nie znikną dzięki nowej elektrowni. Niemniej z nadzieją patrzymy w przyszłość, bo czysta energia to wartość sama w sobie, a przewidywania analityków dają podstawy, by jednak wierzyć w co najmniej utrzymanie cen energii, które jednak przez ostatnie lata sukcesywnie wzrastały.
Podsumowanie
Montaż ostatniej turbiny to ważny moment, ale jeszcze nie meta. Przed Baltic Power szereg testów, pozwoleń do uzyskania, certyfikatów do zdobycia, a także ostateczna koncesja i rozliczenia z wykonawcami – każdy etap z własnymi zasadami i ryzykami.
adwokat
Specjalista prawa procesowego, skoncentrowany na formalnej stronie obsługi prawnej. Prowadzi sprawy cywilne i gospodarcze, w tym z zakresu ochrony dóbr osobistych i marki. Czytaj więcej
Potrzebujesz
wsparcia
w tym temacie?
Skorzystaj z naszego doświadczenia.
Skontaktuj się z nami.
Pozostałe publikacje
Pozwolenie radiowe na jachcie – co powinieneś wiedzieć
Publikacje / 21 października 2026 / Jachting
Nowa definicja mobbingu – nowe obowiązki pracodawców
Publikacje / 14 października 2026 / Gospodarka morska
Nie tylko po todze poznasz prawnika
Publikacje / 13 października 2026
Polska bandera rekreacyjna. Najważniejsze zmiany w REJA24 cz. 2
Publikacje / 7 października 2026 / Jachting
